Ev ve Araba Fiyatlarında Dikkat Çeken Tablo! Artış Enflasyonun Altında Kaldı
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, son bir yılda otomobil fiyatlarının yüzde 22, konut fiyatlarının yüzde 23 arttığını, manşet enflasyonun ise yüzde 29 civarında olduğunu açıkladı. EİDS ve Güvenli Ödeme Sistemi'nin etkisine dikkat çekti.
Ev ya da araba almayı planlayanların en çok merak ettiği soru, fiyatların nereye gideceği. Ticaret Bakanı Ömer Bolat bu konuda dikkat çeken bir veri paylaştı. Bolat'a göre son bir yılda hem otomobil hem de konut fiyatlarındaki artış, manşet enflasyonun belirgin şekilde altında kaldı. Bakan, bu tablonun Ticaret Bakanlığı'nın iki sektörde getirdiği düzenlemelerle ilişkili olduğunu söyledi.
Otomobilde yüzde 22, konutta yüzde 23
Bolat'ın paylaştığı rakamlara göre son bir yıl içinde otomotiv sektöründe yıllık fiyat artışı yüzde 22, konutta ise yüzde 23 civarında gerçekleşti. Aynı dönemde manşet enflasyon yüzde 29 dolayında bulunuyor. Yani reel olarak bakıldığında hem ikinci el ve sıfır araç hem de konut fiyatları, genel fiyat seviyesinin gerisinde kaldı. Bu durum, enflasyona göre değerlendirildiğinde iki sektörde de fiyatların reel olarak gerilediği anlamına geliyor.
EİDS ve GÖS fiyat artışını frenledi
Bakan Bolat, bu sonuçta Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) ile Güvenli Ödeme Sistemi'nin (GÖS) ve noterlerle yürütülen iş birliğinin önemli payı olduğunu vurguladı. Bolat'ın ifadesiyle bu uygulamalar sayesinde gayrimenkul ve otomotiv sektörlerine ciddi bir güven ve istikrar geldi, fiyat artışları engellendi.
EİDS, internet üzerinden verilen satılık ve kiralık konut ile araç ilanlarının e-Devlet üzerinden mülk ya da araç sahibi tarafından onaylanmasını şart koşuyor. Böylece sahte ilanlar ve fiyatları yapay şekilde yukarı çeken spekülatif ilanlar büyük ölçüde engellendi. Güvenli Ödeme Sistemi ise özellikle ikinci el araç satışlarında alıcının parasının, işlem tamamlanana kadar güvence altında tutulmasını sağlıyor. Bu da dolandırıcılık riskini azaltırken piyasada daha şeffaf bir fiyat oluşumuna katkı sunuyor.
3,5 yılda 100'e yakın yönetmelik
Bolat, 3,5 yıllık görev süresi boyunca iç ticarette 100'e yakın önemli yönetmelikle düzenleyici tedbir aldıklarını söyledi. Sebze-meyve ticaretinden perakendeye, lisanslı depoculuktan kuyum ticaretine, emlak sektöründen otomotive kadar geniş bir alanda düzenleme yapıldığını belirten Bolat, kurallara uymayanlara idari para cezası uygulandığını hatırlattı. Bakan, bir top dondurmanın, bir elmanın ya da bir fincan kahvenin fiyatının bile zaman zaman sosyal medyada ana gündem haline gelebildiğini, bu süreçleri de yönetmek zorunda olduklarını ifade etti.
Esnafa 883,5 milyar liralık destek
Ticaret Bakanı, esnafa yönelik finansman desteklerine de değindi. Bolat'a göre son 23 yılda yüzde 50 faiz sübvansiyonlu kredilerle esnafa toplam 883,5 milyar liralık finansman sağlandı. Bu krediler, esnafın yatırım ve işletme kredisi ihtiyaçlarını karşılamak için kullanıldı. Bolat, desteklerin uygun şartlarla sürdürüleceğini söyledi. Bakanlığın verilerine göre Türkiye'de 2 milyon 267 bin civarında esnaf ve yaklaşık 2,6 milyon şirket bulunuyor.
Kadın kooperatiflerine de önemli destekler verildiğini belirten Bolat, son 5 yılda 848 kooperatifin 907 projesinin desteklendiğini açıkladı.
"Sanayi üretiminde Avrupa'dan pozitif ayrıştık"
Bolat, Türkiye'nin son yıllarda yaşanan depremlere, bölgedeki savaşlara, enerji fiyatlarındaki artışa ve yüksek enflasyona rağmen büyümeyi sürdürdüğünü vurguladı. 2019 sonunda 100 olan sanayi üretim endeksinin Avrupa'nın gelişmiş ülkelerinde 97-98 seviyesine gerilediğini, Türkiye'de ise 129'a çıktığını söyledi. Bakan, milli gelirin 238 milyar dolardan 1,7 trilyon dolara yükseldiğini, kişi başına gelirin 2025 sonunda 18 bin 100 dolara ulaştığını, son 23 yılda ise 294 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım çekildiğini belirtti.
Alıcılar için ne anlama geliyor?
Fiyat artışlarının enflasyonun altında kalması, maaş artışları enflasyona yakın seyreden kesim için konut ve otomobil alımının bir yıl öncesine göre görece daha erişilebilir hale geldiğini gösteriyor. Ancak yüksek kredi faizleri, özellikle krediyle alım yapmak isteyenler için hâlâ en büyük engel. Merkez Bankası'nın faiz indirimleriyle birlikte konut ve taşıt kredisi faizlerinde gerileme başlarsa, ertelenen talebin piyasaya dönmesi ve fiyatlar üzerinde yeniden baskı oluşması da mümkün. Uzmanlar, alım planı yapanların hem fiyat hem de kredi maliyetini birlikte değerlendirmesini öneriyor.
