Evde Ayvalık Tostu! Balıkesir'in Meşhur Lezzetinin Sırrı Ekmeğinde

Balıkesir denince akla gelen ilk lezzetlerden biri hiç kuşkusuz Ayvalık tostu. Kuzey Ege'nin bu şirin ilçesinde yaz aylarında tostçuların önünde uzun kuyruklar oluşuyor, Ayvalık'a gelip de tost yemeden dönen pek az kişi oluyor. Bol malzemesi, çıtır kabuğu ve kendine has ekmeğiyle sıradan bir tosttan çok, tam bir öğün yerine geçen bu lezzeti evde de hazırlamak mümkün. Üstelik doğru sıralama ve birkaç küçük püf noktasıyla tost makinesinde bile Ayvalık'taki tadın oldukça yakınına ulaşabilirsiniz.

Ayvalık tostunu farklı kılan ne?

Balıkesir Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Kıralan'a göre Ayvalık tostunu diğerlerinden ayıran en önemli unsur ekmeği. Bölgeye özgü bu iri, susamlı tost ekmeğinin yapımında nohut mayası ve ekşi maya kullanılıyor; bu da ona hem hafif ekşimsi bir tat hem de kabarık bir doku kazandırıyor. Bölgede üretilen peynirin de tostun karakterine katkı sağladığı belirtiliyor. Ustalar ise taş fırın ya da kuvvetli ızgarada pişirmenin ve malzemelerin tazeliğinin işin sırrı olduğunu söylüyor. Ayvalık tost ekmeği artık birçok büyük markette bulunabiliyor; bulamazsanız iri dilimlenmiş köy ekmeği de iş görür.

Malzemeler (1 kişilik)

2 dilim Ayvalık tost ekmeği, 5 dilim kaşar peyniri, 5 dilim sucuk, 3 dilim salam, 6 adet kokteyl sosis, 2 dilim domates, 3 adet salatalık turşusu, 2 adet kornişon turşu (küp doğranmış), 1 tatlı kaşığı sıvı yağ, 1 tatlı kaşığı tereyağı. Servis için isteğe bağlı olarak ketçap ve mayonez.

Ayvalık tostu nasıl yapılır?

1. Şarküterileri hazırlayın: Sosis ve salamları ince uzun jülyen şeklinde, sucukları ise halka halka doğrayın. Tavaya az miktarda sıvı yağ alıp önce sucukları, ardından salam ve sosisleri sırayla kısa süre çevirerek pişirin ve kenara alın. Bu ön pişirme, hem fazla yağın çıkmasını sağlar hem de tostun içinin soğuk kalmasını önler.

2. Ekmeği ısıtın: Ekmek dilimlerini tost makinesine yerleştirin ve iz çıkması için üzerine elinizle hafifçe bastırın. Böylece ekmek hafif kızarır ve malzemeleri taşıyacak sağlam bir taban oluşur.

3. Kaşarı yerleştirin: Kaşar dilimlerini ekmeklerin üzerine dizin. Peynirin malzemelerin altında kalması, eriyince hepsini birbirine yapıştırarak tostun dağılmasını engeller.

4. Dolguyu ekleyin: Pişen sucukları peynirin üzerine yayın, ardından salam ve sosisleri ekleyin. Diğer ekmek dilimiyle kapatıp tost makinesinde yaklaşık 3 dakika pişirin.

5. Turşu ve domatesle tamamlayın: Tostu açın, küp doğranmış turşuları ve domates dilimlerini yerleştirin. Turşu ve domatesin pişmeden, son anda eklenmesi tazeliklerini ve çıtırlıklarını korur.

6. Tereyağıyla son dokunuş: Ekmeğin dış yüzüne tereyağı sürün ve 1 dakika daha pişirin. Bu adım kabuğa altın rengini ve o tanıdık kokuyu verir. Hazırlık ve pişirme toplamda yaklaşık 20 dakika sürüyor.

Püf noktaları

Ayvalık tostunun en sık yapılan hatası malzemeyi soğuk koymak. Şarküterileri mutlaka önceden tavada ısıtın; aksi halde ekmek yanarken iç kısım ılık kalır. Tost makinesini önceden iyice ısıtmak da kabuğun çıtır olmasını sağlar. Turşuyu suyunu iyice süzdükten sonra ekleyin ki ekmek yumuşamasın. Ketçap ve mayonezi tostun içine değil, yanında servis etmek ekmeğin dokusunu korur. Daha hafif bir versiyon isteyenler sosis ve salamı azaltıp kaşar ile sucuğun yanına bol domates ekleyebilir.

Yanına ne yakışır?

Ayvalık'ta tostun en klasik eşlikçisi bol köpüklü soğuk ayran. Kahvaltıda servis edecekseniz yanına bir bardak demli çay ve birkaç zeytin ekleyebilirsiniz; Kuzey Ege zeytinleri bu sofraya ayrıca yakışır. Hafta sonu kahvaltılarında, misafir sofralarında ya da akşam üstü hızlı ve doyurucu bir öğün ararken Balıkesir'in bu meşhur lezzeti, evdeki herkesin favorisi olmaya aday.