Asgari Ücrete Yüzde 45 Zam Teklifi! Net Maaş 40 Bin Lirayı Aşar mı?
DSP Genel Başkanı Aksakal, 2027 asgari ücretinin faiz ödemelerindeki artış oranında, yüzde 45 artırılmasını istedi. Masadaki diğer senaryolarla karşılaştırmalı net ve brüt hesaplar.
Asgari Ücret Tespit Komisyonu henüz toplanmadan 2027 yılı için ilk somut zam teklifi siyasetten geldi. Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanı Önder Aksakal, TBMM'de düzenlediği basın toplantısında asgari ücretin bütçedeki enflasyon tahminine göre değil, faiz ödemelerindeki artışa göre belirlenmesini isteyerek yüzde 45 zam çağrısı yaptı. Peki bu oran uygulanırsa milyonlarca çalışanın eline ne geçer, masadaki diğer senaryolarla arasında ne kadar fark var?
Aksakal: Zam faiz artışı kadar olsun
Aksakal, 2027 bütçesinde enflasyonun yüzde 21 olarak öngörüldüğüne dikkat çekerek bütçede faize ayrılan kaynakla enflasyon beklentisi arasında tutarsızlık bulunduğunu savundu. "Partimizin ilk teklifini açıklıyorum" diyen Aksakal, 2027'nin başında belli olacak asgari ücret artışının beklenen enflasyon üzerinden değil, bütçedeki faiz ödemesi artış oranı üzerinden yüzde 45 olarak yapılmasını istedi. Aksakal, bütçenin aslan payının faize ayrıldığını ve yükün artan vergilerle halkın sırtına bindiğini öne sürdü. Bu açıklamanın bir siyasi parti önerisi olduğunu, asgari ücret zammına ilişkin henüz alınmış bir karar bulunmadığını da hatırlatmak gerekiyor.
Yüzde 45 zamla maaş ne olur?
Mevcut durumda brüt asgari ücret 33 bin 30 lira, net asgari ücret ise 28 bin 75 lira 50 kuruş seviyesinde bulunuyor. Hesaplamaya göre yüzde 45'lik bir artış uygulanırsa brüt asgari ücret yaklaşık 47 bin 894 liraya, net asgari ücret ise yaklaşık 40 bin 710 liraya çıkıyor. Yani net ücrette aylık artış 12 bin 600 liranın üzerinde olur. Bu rakam, şimdiye kadar gündeme gelen tahminlerin oldukça üzerinde kalıyor.
Masadaki 3 resmi senaryo
Ekonomi çevrelerinde konuşulan hesaplar ise 2027 bütçesindeki bir kalemden yola çıkıyor. Bütçede asgari ücret vergi istisnası desteği için ayrılan kaynak, bir önceki yılın 1 trilyon 92 milyar lirasından 1 trilyon 460 milyar liraya yükseltildi. Bu yüzde 33,7'lik artış, zam oranına dair önemli bir ipucu olarak görülüyor. Buna göre öne çıkan senaryolar şöyle:
Yüzde 28,4 zam: Orta Vadeli Program'daki yıl sonu enflasyon tahmini kadar artış yapılırsa brüt asgari ücret 42 bin 410 liraya, net asgari ücret 36 bin 49 liraya yükseliyor.
Yüzde 30 zam: Bu senaryoda brüt ücret 42 bin 939 liraya, net ücret ise yaklaşık 36 bin 500 liraya çıkıyor.
Yüzde 33,7 zam: Bütçedeki kaynak artışı aynen uygulanırsa brüt ücret 44 bin 161 liraya, net ücret 37 bin 537 liraya ulaşıyor.
Bütçe ipucu geçmişte tuttu mu?
Geçmiş yıllar, bütçedeki artış ile gerçekleşen zammın birebir örtüşmediğini gösteriyor. 2025 bütçesinde vergi istisnası desteği yüzde 25 artırılmış, Asgari Ücret Tespit Komisyonu ise ücreti yüzde 30 yükseltmişti. 2026 bütçesinde kaynak yüzde 28,02 artırılırken aralıkta belirlenen zam yüzde 27'de kalmıştı. Yani bir yıl bütçenin 5 puan üzerinde, bir yıl ise 1 puan altında zam yapıldı. Bu tablo, yüzde 33,7'lik artışın kesin bir gösterge olmasa da zammın yüzde 30'lu seviyelerde olabileceği beklentisini güçlendiriyor.
Vergi istisnası desteği ne işe yarıyor?
Bir süredir asgari ücretten gelir vergisi ve damga vergisi alınmıyor. Asgari ücretin üzerinde maaş alanların da ücretlerinin asgari ücret kadar olan kısmı vergiden muaf tutuluyor. Devletin bu nedenle tahsil etmediği vergi, bütçeye konulan özel bir kaynakla karşılanıyor. Desteğin tutarı doğrudan asgari ücret üzerinden hesaplandığı için bütçeye ayrılan rakam, hükümetin öngördüğü ücret artışına dair fikir veriyor.
Son sözü komisyon söyleyecek
Asgari ücret her yıl aralık ayında işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan 15 kişilik komisyon tarafından belirleniyor. Komisyon enflasyon, geçim maliyeti ve işçilik maliyeti gibi verileri değerlendirerek kararını veriyor. Siyasi partilerden ve sendikalardan gelen teklifler tartışmayı şekillendirse de nihai oranı komisyonun toplantıları belirleyecek. Aralık ayına kadar ekim, kasım enflasyon verileri ve komisyondaki görüşmeler, beklentilerin hangi senaryoya yaklaşacağını netleştirecek.