Bağ-Kur'dan SSK'ya Geçenler Dikkat! Emeklilikte 1261 Gün Kuralı 5 Yılı Belirliyor

Çalışma hayatının bir bölümünü esnaf olarak Bağ-Kur'lu, bir bölümünü de işçi olarak SSK'lı geçirenler için emeklilik hesabı sanıldığından çok daha kritik bir ayrıntıya bağlı. Hangi statüden emekli olunacağı, prim günü şartını ve dolayısıyla emeklilik tarihini doğrudan değiştiriyor. Ekonomist Muhammet Bayram'ın değerlendirmesine göre özellikle Mayıs 2008'den önce sigortalı olanlar için "son 7 yıl" ve "1261 gün" kuralı, emekliliği yaklaşık 5 yıl öne ya da arkaya çekebiliyor.

SSK ile Bağ-Kur arasındaki 1800 günlük uçurum

Mevcut sistemde SSK kapsamında çalışanlar 7200 prim günüyle emekli olabilirken, Bağ-Kur'lular için bu şart 9000 gün olarak uygulanıyor. Aradaki 1800 günlük fark, yaklaşık 5 yıllık çalışma süresine denk geliyor. Bu nedenle bazı esnafların, daha erken emekli olabilmek için Bağ-Kur sigortalılığını sonlandırıp bir iş yerinde SSK'lı olarak çalışmaya başladığı biliniyor. Ancak bu geçişin sonuç vermesi için kuralın doğru okunması gerekiyor.

Son 7 yıl kuralı nedir?

Mayıs 2008'den önce sigortalı olanların hangi kurumdan emekli olacağı, emeklilik talebinden önceki son 7 yıllık çalışma dönemine bakılarak belirleniyor. Son 7 yıl, toplam 2520 prim gününe karşılık geliyor. Bu sürenin yarısından fazlası, yani 1261 gün ve üzerinde hangi statüde prim ödenmişse kişi o statüden emekli oluyor. Örneğin son 7 yılında 1261 gün veya daha fazla SSK'lı çalışan biri, daha önce uzun yıllar Bağ-Kur'lu olsa bile SSK hükümlerine göre emekli olabiliyor.

Hesaplamaya göre örnek

Uzun süre esnaflık yapmış bir sigortalıyı düşünelim. Bu kişi Bağ-Kur'da 9000 günü tamamlamak için birkaç yıl daha prim ödemek zorunda kalacakken, işyerini kapatıp SSK'lı bir işe girerse ve son 7 yılında en az 1261 gün SSK primi biriktirirse, toplam prim günü 7200'ü aştığı anda SSK'dan emeklilik hakkı kazanabilir. Hesaplamaya göre 1261 gün, yaklaşık 3,5 yıllık kesintisiz çalışmaya denk geliyor. Bu nedenle statü değiştirmeyi düşünenlerin yaş şartını, toplam prim gününü ve son 7 yıldaki dağılımı birlikte hesaplaması gerekiyor.

2008 sonrası girişlilerde kural farklı

Mayıs 2008'den sonra ilk kez sigortalı olanlar için son 7 yıl kuralı uygulanmıyor. Bu gruptakilerin hangi statüden emekli olacağı, tüm çalışma hayatı boyunca hangi statüde daha fazla prim ödediğine göre belirleniyor. Yani 2008 sonrası girişlilerin, emekliliğe birkaç yıl kala statü değiştirerek avantaj elde etme imkânı oldukça sınırlı.

Prim günleri eşitlenecek mi?

SSK ile Bağ-Kur arasındaki prim günü farkının kaldırılması uzun süredir gündemde. Bayram, bu konuda bir çalışma bulunduğunu ve düzenlemenin Meclis'te görüşülerek kanunlaşmasının beklendiğini söyledi. Olası düzenlemeyle Bağ-Kur'lular için 9000 gün olan şartın 7200 güne indirilmesi bekleniyor. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girdiğine dair kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. Bu nedenle emeklilik planı yapanların, yasalaşma sürecini beklemeden mevcut kurallara göre hesap yapması öneriliyor.

Bağ-Kur ihyası da gündemde

Emeklilikte merak edilen bir diğer konu Bağ-Kur ihya uygulaması. Bayram, bazı kişilerin vergi kaydı olduğu halde sigorta kaydının bulunmadığını ya da tam tersi durumlarla karşılaşabildiğini hatırlattı. İhya uygulamasıyla, geçmişte bildirilmemiş ya da belirli şartlarla borçlanılabilen sürelerin primleri ödenerek emeklilik hesabına eklenebiliyor. Bayram, prim günlerinin eşitlenmesine yönelik düzenlemeyle birlikte ihya konusunun da yeniden gündeme gelmesini beklediklerini ifade etti.

Emekli aylığı da etkilenebiliyor

Statü farkı yalnızca emeklilik tarihini değil, bağlanacak aylığı da etkileyebiliyor. Bayram, SSK'dan emekli olan bazı kişilerin Bağ-Kur'dan emekli olanlara göre daha yüksek aylık alabildiğine dikkat çekerek iki sistem arasındaki eşitsizliğin giderilmesi gerektiğini savundu. Emeklilik başvurusundan önce e-Devlet'ten hizmet dökümünü indirip son 7 yıldaki prim dağılımını kontrol etmek, sürpriz bir retle karşılaşmamak için atılabilecek en basit adım.