Doğal Gaz ve Elektriğe Yeni Yıl Zammı Kapıda! Uzmanlar Oranı Verdi

Kış kapıya dayanırken faturalar konusunda yeni bir sinyal geldi. BOTAŞ'ın sermayesinin 200 milyar liradan 350 milyar liraya yükseltilmesi, enerji uzmanlarına göre yeni yılda doğal gaz ve elektrik tarifelerinde artışın gündeme geleceğine işaret ediyor. Uzmanlar, zammın hükümetin 2027 enflasyon hedefi olan yüzde 21'e yakın bir oranda olabileceğini öngörüyor.

Küresel fiyatlar rekor seviyede

Türkiye, yıllık 55-60 milyar metreküp civarındaki doğal gaz tüketiminin büyük bölümünü ithalatla karşılıyor. Gaz, Rusya ve Azerbaycan'dan boru hatlarıyla, başta ABD olmak üzere Cezayir, Fransa ve Rusya'dan ise sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) olarak geliyor. Küresel piyasalardaki gerilimler hem Brent petrolü hem de doğal gaz fiyatlarını tarihi seviyelere taşıdı. Avrupa'nın gösterge gaz fiyatı olarak kabul edilen Hollanda'daki TTF borsasında bir metreküp gazın fiyatı 1 doları aştı.

Enerji sektörü uzmanları, BOTAŞ'ın petrole endeksli kontratlarında Brent fiyatının, Avrupa gaz merkezlerine endeksli kontratlarında ve spot LNG alımlarında ise TTF fiyatlarının belirleyici olduğunu hatırlatıyor. Petrol ve gaz fiyatlarının aynı anda yükselmesi, BOTAŞ'ın farklı kaynaklardan aldığı gazın ortalama ithalat maliyetini yukarı çekiyor.

Kışın LNG faturası kabarıyor

Kış aylarında konutlarda ve iş yerlerinde ısınma amaçlı tüketim belirgin şekilde artıyor. Uzmanlara göre bu talebin karşılanması için LNG ithalatına daha fazla başvurulacak ve bu da tedarik maliyetlerini yükseltecek. Sonuç olarak doğal gazda ciddi bir maliyet baskısı oluşması bekleniyor.

Sermaye artışı neden yapıldı?

Uzmanlar, BOTAŞ'ın ithalat maliyeti artarken iç piyasada satış fiyatlarını aynı oranda artırmadığına dikkat çekiyor. Başta konutlar olmak üzere tüketiciye belli ölçüde sübvansiyon uygulanmaya devam ediyor. Bu nedenle şirketin 2026 yılını da zararla kapatması bekleniyor. Uzmanlar, 200 milyar liradan 350 milyar liraya çıkarılan sermayenin bu koşullarda adeta zorunlu bir adım olduğunu belirtiyor.

Zam oranı ne olabilir?

Konutlarda sübvansiyonu azaltmak amacıyla kademeli tarifeye geçildiğini hatırlatan uzmanlar, bu uygulamanın geniş kesimlerin faturasını yükselttiğini ancak buna rağmen konut gazında zam ihtiyacının sürdüğünü ifade ediyor. Uzmanların değerlendirmesine göre yeni yılda doğal gaz ve elektriğe enflasyon hedefiyle uyumlu bir zam yapılması gündeme gelebilir. Hükümetin 2027 yılı enflasyon hedefi yüzde 21 olduğu için tarifelerde bu orana ya da bu orana yakın bir artış beklenebileceği belirtiliyor. Ancak bu bir uzman öngörüsü; resmi bir zam kararı henüz açıklanmış değil.

Ekim ve kasımda zam yok

Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar ise kısa süre önce yaptığı açıklamada ekim ve kasım aylarında doğal gaz ile elektriğe zam yapılmayacağını duyurmuştu. Bu durumda tarifelerdeki olası bir değişikliğin yılbaşı ve sonrasına kalması bekleniyor. Aralık ayı tarifeleri ve yeni yılla birlikte açıklanacak fiyat listeleri, uzmanların tahmininin ne ölçüde gerçekleşeceğini gösterecek.

Hesaplamaya göre fatura nasıl değişir?

Kış aylarında aylık 2 bin lira doğal gaz faturası ödeyen bir hane için yüzde 21'lik bir artış, hesaplamaya göre faturayı yaklaşık 2 bin 420 liraya çıkarır; yani aylık 420 liralık ek yük anlamına gelir. Aylık 1.000 liralık elektrik faturasında ise aynı oran yaklaşık 210 liralık artış demek. Kademeli tarife sınırını aşan hanelerde ise fark çok daha yüksek olabilir.

Faturayı düşürmek için ne yapılabilir?

Uzmanlar, olası zamlar öncesinde enerji tasarrufunun önemine dikkat çekiyor. Kombinin her yıl bakımının yapılması, termostatlı vanaların kullanılması, oda sıcaklığının 20-21 derece civarında tutulması ve kullanılmayan odalarda peteklerin kısılması doğal gaz tüketimini belirgin şekilde azaltabiliyor. Elektrikte ise yüksek enerji sınıfına sahip cihazların tercih edilmesi, bekleme modundaki cihazların fişten çekilmesi ve çamaşır ile bulaşık makinesinin tam dolu çalıştırılması faturaya doğrudan yansıyan basit ama etkili önlemler arasında yer alıyor.