Kredi Kartı Borçları Bir Haftada 81,6 Milyar Lira Azaldı! Mevduat Rekor Kırdı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) 16 Ekim haftasına ait verileri, vatandaşın borç ve birikim alışkanlıklarında dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Bankalardaki toplam mevduat bir haftada 761 milyar liradan fazla artarak 33,1 trilyon lirayı aşarken, bireysel kredi kartı borçları 81,6 milyar lira, tüketici kredileri ise 23,6 milyar lira geriledi. Öte yandan geri ödenemeyen kredileri gösteren takipteki alacaklar yükselmeye devam etti.

Mevduat 33 trilyon lirayı aştı

Bankalar arası işlemler dahil toplam mevduat ve katılım fonu, önceki haftaki 32 trilyon 347 milyar liradan 33 trilyon 108 milyar liraya yükseldi. Bu tutarın 20 trilyon 495 milyar lirası Türk lirası, 12 trilyon 613 milyar lirası ise döviz cinsinden hesaplardan oluşuyor. Gerçek kişilerin bankalardaki toplam mevduatı 18 trilyon 483 milyar liraya ulaştı. Bireysel birikimlerin 10 trilyon 688 milyar lirası vadeli, 7 trilyon 794 milyar lirası vadesiz hesaplarda bulunuyor. Şirketlerin mevduatı 11 trilyon 750 milyar lira olurken, sigortaya tabi mevduat toplamı 7 trilyon 762 milyar lira olarak açıklandı.

Kart borcunda 81,6 milyar liralık düşüş

Bireysel kredi kartı borçları bir haftada 81 milyar 566 milyon lira azalarak 3 trilyon 390 milyar liraya indi. Bu bakiyenin 2 trilyon 72 milyar lirası taksitsiz, 1 trilyon 318 milyar lirası ise taksitli harcamalardan oluşuyor. Kurumsal kredi kartlarının toplam bakiyesi ise 1 trilyon 116 milyar lira oldu. Hesaplamaya göre bireysel kart borcunun yaklaşık yüzde 61'i taksitsiz harcamalardan oluşuyor; bu da kartların büyük ölçüde günlük alışverişte ve ay sonuna kadar idare etmek için kullanıldığını gösteriyor.

Tüketici kredisi geriledi, ihtiyaç kredisi 2,6 trilyon

Toplam tüketici kredileri bir haftada 23 milyar 583 milyon lira azalarak 3 trilyon 489 milyar liraya geriledi. Bu tutarın 2 trilyon 600 milyar lirasını ihtiyaç kredileri oluşturuyor. Konut kredilerinin bakiyesi 846 milyar 919 milyon lira, taşıt kredilerinin bakiyesi ise 41 milyar 767 milyon lira seviyesinde. Bireysel kredili mevduat hesaplarının (KMH) toplam bakiyesi de 932 milyar 365 milyon liraya ulaştı. Rakamlar, hane halkı borcunun büyük bölümünün ihtiyaç kredisi ve kredi kartında toplandığını, konut kredisinin ise görece sınırlı kaldığını gösteriyor.

Toplam krediler yine de arttı

Bireysel borçlardaki gerilemeye rağmen sektörün toplam kredi hacmi bir haftada 41 milyar 710 milyon lira artarak 28 trilyon 679 milyar liraya çıktı. Artışın kaynağı ticari krediler oldu. Ticari ve diğer kredilerin toplamı 21 trilyon 799 milyar liraya yükselirken, taksitli ticari krediler 32,5 milyar liralık artışla 4 trilyon 362 milyar liraya ulaştı. KOBİ kredileri ise 7 trilyon 716 milyar lira seviyesinde bulunuyor.

Takipteki alacaklarda yükseliş sürüyor

Bankaların tahsil etmekte zorlandığı alacakları gösteren takipteki alacaklar bir haftada 16 milyar 860 milyon lira artarak 945 milyar 610 milyon liraya yükseldi. Bankalar bu alacakların 694 milyar 414 milyon liralık kısmı için özel karşılık ayırdı. Sektörün yasal öz kaynakları ise 6 trilyon 151 milyar liraya ulaştı. Son dönemde uluslararası kuruluşların da dikkat çektiği üzere, özellikle bireysel kredilerde ödeme güçlüğü yaşayanların sayısı artıyor.

Faiz indirimi neyi değiştirecek?

Merkez Bankası'nın politika faizini yüzde 36'ya indirmesiyle birlikte önümüzdeki haftalarda hem mevduat hem kredi faizlerinde aşağı yönlü bir hareket bekleniyor. Mevduat faizlerinin düşmesi, rekor seviyedeki birikimlerin bir kısmının farklı yatırım araçlarına yönelmesine neden olabilir. Kredi faizlerindeki olası gerileme ise bireysel kredi talebini yeniden canlandırabilir. Uzmanlar, kart borcu yüksek olanların faiz indiriminin kart faizlerine yansımasının zaman alacağını, bu nedenle mümkünse borcun asgari tutarla değil tamamıyla ödenmesinin hâlâ en akılcı yol olduğunu hatırlatıyor.