Araç Kiralayanlara Yeni Kural! 6 Yaş Üstü Araç Yasak, Depozitoya Sınır Geldi
Ticaret Bakanlığı'nın araç kiralama yönetmeliğiyle 6 yaşından büyük ve 180 bin kilometreyi aşan araçların kiralanması yasaklanıyor. Depozitoya 3 ve 7 günlük kira sınırı geliyor, iade süresi 7 gün oluyor.
Tatilde, iş seyahatinde ya da aracı servisteyken kiralık otomobile başvuranlar için kurallar değişiyor. Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektöründe hizmet kalitesini yükseltmek ve tüketici haklarını güvence altına almak amacıyla Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik'i hazırladı. Yeni düzenlemeyle kiralık araçlara yaş ve kilometre sınırı getirilirken, sektörde en çok şikâyet edilen konulardan biri olan depozito uygulaması da standart hale getiriliyor.
6 yaşından büyük araç kiralanamayacak
Yönetmelikle kiralık araç filolarına net sınırlar getirildi. Klasik otomobiller kapsam dışında tutularak 6 yaşından büyük taşıtların kiraya verilmesi yasaklanıyor. Kilometre tarafında ise benzinli ve dizel gibi standart araçlarda 180 bin kilometreyi, elektrikli araçlarda 300 bin kilometreyi aşan taşıtlar kiralamaya sunulamayacak.
Bunun yanında periyodik bakımları aksatılmış ya da ağır hasar kaydı bulunan araçların kiraya verilmesine de izin verilmeyecek. Böylece tüketicilerin yıpranmış, güvenliği şüpheli araçlarla yola çıkmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Depozitoya üst sınır geldi
Kiralama sırasında güvence bedeli olarak alınan depozito, uzun süredir tüketicilerin en çok şikâyet ettiği konuların başında geliyordu. Bazı firmaların günlük kiranın çok üzerinde depozito istemesi, iadeyi haftalarca geciktirmesi sıkça gündeme geliyordu. Yeni kurallar şöyle:
1–6 günlük kiralamalar: En fazla 3 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek.
7–29 günlük kiralamalar: Depozito en fazla 7 günlük kira bedeli kadar olabilecek.
İade süresi: Araç teslim edildikten sonra depozito en geç 7 gün içinde tüketiciye iade edilmek zorunda.
Örneğin günlük kirası 2 bin lira olan bir aracı 4 günlüğüne kiralayan bir kişiden, hesaplamaya göre en fazla 6 bin lira depozito istenebilecek. Aynı aracı 10 günlüğüne kiralayan biri için bu sınır 14 bin lira olacak.
Kiralama şirketlerine yetki belgesi şartı
Düzenlemeyle ticari amaçla araç kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale geliyor. Şirketlerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması gerekecek, firma sorumlularının da belirlenen mesleki yeterlilik ve eğitim kriterlerini karşılaması aranacak. Sektördeki tüm işlemlerin şeffaf şekilde izlenebilmesi için Ticaret Bakanlığı bünyesinde Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak.
Büyükşehirlerde en az 10 araçlık filo
Büyükşehirlerdeki belirli ilçelerde faaliyet gösteren kiralama firmalarına en az 10 araçlık filo bulundurma zorunluluğu getiriliyor. Ayrıca filolarda hibrit ya da tam elektrikli araç bulundurulması da şart koşuluyor. Bu adımla hem sektördeki küçük ve kayıt dışı işletmelerin denetim altına alınması hem de çevre dostu araçların yaygınlaşması amaçlanıyor.
Kayıt dışı kiralamaya darbe
Araç kiralama, son yıllarda özellikle turizm bölgelerinde ve büyükşehirlerde hızla büyüyen bir sektör haline geldi. Ancak sektörde vergi kaydı olmayan, sosyal medya üzerinden ilan verip kişisel araçlarını kiraya veren çok sayıda işletme de faaliyet gösteriyordu. Bu tür işletmelerde kaza ya da hasar durumunda tüketicinin muhatap bulamaması, sigortasız araç kullanımı ve haksız kesintiler sık yaşanan sorunlar arasındaydı. Yetki belgesi zorunluluğu ve merkezi bilgi sistemi, bu işletmelerin ya kayıt altına girmesini ya da piyasadan çekilmesini sağlayacak.
Yeni kurallar ne zaman başlıyor?
Yönetmelik kademeli bir takvimle uygulanacak:
Yürürlük tarihi: 1 Ocak 2027
Yetki belgesi için son tarih: 1 Temmuz 2027
Filo ve araç şartlarına uyum: 1 Ocak 2028
Bu takvim, mevcut kiralama şirketlerinin araç filolarını yenilemesi ve belgelerini tamamlaması için zaman tanıyor. Dolayısıyla 6 yaş ve kilometre sınırı gibi araç şartları fiilen 2028 başından itibaren tam olarak uygulanacak.
Araç kiralarken nelere dikkat edilmeli?
Yeni kurallar yürürlüğe girene kadar da tüketicilerin bazı noktalara dikkat etmesi gerekiyor. Uzmanlar, aracı teslim alırken çizik ve hasarların fotoğraflanmasını, sözleşmedeki kilometre sınırı ve yakıt politikasının kontrol edilmesini, sigorta kapsamının ve muafiyet tutarının sorulmasını öneriyor. Depozitonun hangi yöntemle alınıp nasıl iade edileceğinin yazılı olarak sözleşmeye geçirilmesi de olası anlaşmazlıklarda tüketicinin elini güçlendiriyor. Sorun yaşayan tüketiciler, Ticaret Bakanlığı'nın tüketici hakem heyetlerine ya da e-Devlet üzerinden şikâyet başvurusunda bulunabiliyor.
