'1 Alana 1 Bedava' Tuzağı Ortaya Çıktı! İki Diş Macunu 180 Lira Pahalıya Geliyor

Market raflarındaki "1 alana 1 bedava" etiketleri, bütçesini zorlanan aileler için ilk bakışta kaçırılmaz bir fırsat gibi görünüyor. Ancak yapılan bir fiyat karşılaştırması, bu kampanyaların her zaman tüketicinin lehine olmadığını gözler önüne serdi. Zincir marketlerin kampanyalı fiyatları, aynı ürünlerin başka marketlerdeki normal satış fiyatlarıyla yan yana konduğunda dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı. Bazı ürünlerde kampanya fiyatı, iki ürünün normal toplam bedeline yaklaştı, hatta bu tutarı aştı.

Diş macununda indirim değil, zam

Ana haber bültenlerine de yansıyan karşılaştırmada en çarpıcı örnek diş macunu oldu. Başka marketlerde 129 lira 90 kuruşa satılan bir diş macunu, "1 alana 1 bedava" kampanyası yapan markette 439 lira 95 kuruşluk etiketle rafa kondu. Diğer marketlerden iki diş macunu alan tüketici toplam 259 lira 80 kuruş öderken, kampanyalı alışverişte aynı iki ürün için 439 lira 95 kuruş ödemek gerekiyor. Yani "bedava" vaadine rağmen tüketici 180 lira 15 kuruş daha fazla para bırakıyor.

Kağıt havluda avantaj sadece 20 lira

Benzer bir durum kağıt havluda da görüldü. Piyasada yaklaşık 200 liraya satılan 16'lı kağıt havlu, kampanya kapsamında 379 lira 95 kuruştan satışa sunuldu. İki paketin normal toplam fiyatı yaklaşık 400 lira olduğu için kampanyanın sağladığı tasarruf yalnızca 20 lira 5 kuruşta kaldı. Böylece yüzde 50 indirim izlenimi veren kampanyanın, karşılaştırılan normal fiyatlara göre sadece yüzde 5 civarında avantaj sunduğu ortaya çıktı.

Bebek bezinde de fark sınırlı

Karşılaştırmaya dahil edilen bir diğer ürün ise ailelerin en büyük harcama kalemlerinden biri olan bebek bezi. Normal satış fiyatı 279 lira 90 kuruş olan bebek bezinin iki paketi, kampanya dışındaki marketlerde toplam 559 lira 80 kuruşa alınabiliyor. "1 alana 1 bedava" kampanyasında ise iki paket için 499 lira ödeniyor. Tüketicinin elde ettiği avantaj 60 lira 80 kuruşla sınırlı kalıyor; bu da yarı fiyat beklentisinin çok uzağında.

Tüketiciler: Önce zam, sonra indirim

Görüşlerine başvurulan bazı tüketiciler, kampanyalardan önce ürün fiyatlarının yükseltildiğini öne sürdü. Bir müşteri yaşadıklarını "Öncesinde 600 liradan 1000 liraya fırlıyor, sonra geri 500'e falan düşüyor" sözleriyle anlattı. Bir başka tüketici ise indirim duyurularından önce fiyatların artırıldığını düşündüğü için kampanyalara güvenmediğini söyledi. Ancak paylaşılan karşılaştırmalar fiyat farklarını gösterse de tek başına kampanya öncesinde zam yapıldığını kanıtlamıyor; bu iddiaların ayrıca incelenmesi gerekiyor.

Kampanyalı alışverişte kazançlı çıkmanın yolları

Uzmanlar, kampanyaların yalnızca duyurulan indirim oranına bakılarak değerlendirilmesinin yanıltıcı olabileceğini vurguluyor. Özellikle birden fazla ürün almayı gerektiren fırsatlarda belirleyici olan, kampanyalı toplam bedelin farklı marketlerdeki fiyatlarla karşılaştırılması. Bunun için alışverişe çıkmadan önce sık alınan ürünlerin normal fiyatlarını not etmek, market uygulamalarından ve fiyat karşılaştırma platformlarından yararlanmak işe yarıyor.

Raf etiketlerinde yer alan birim fiyat bilgisi de kampanyanın gerçek değerini anlamak için önemli bir ipucu sunuyor. Kilogram, litre ya da adet başına düşen fiyata bakıldığında, büyük paketlerin ya da çoklu alım fırsatlarının her zaman daha ucuz olmadığı görülebiliyor. İhtiyaç olmayan ürünü sırf kampanyalı diye almak ise fiyat avantajı olsa bile bütçede gereksiz bir yük oluşturuyor.

Haksız fiyat şüphesinde nereye başvurulur?

Kampanya öncesinde fiyatın yapay olarak artırıldığından ya da etiket ile kasa fiyatının farklı olduğundan şüphelenen tüketiciler, fiş ve fotoğraf gibi belgelerle Ticaret Bakanlığı'na başvurabiliyor. Şikâyetler, Alo 175 Tüketici Danışma Hattı'ndan ya da e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi aracılığıyla iletilebiliyor. Bakanlık, son dönemde haksız fiyat artışı ve aldatıcı indirim uygulamalarına yönelik denetimlerini yoğunlaştırmış durumda.