İşsizlik Maaşında Hesap Değişiyor! İki İşte Çalışana Eksik Fark Ödenecek

Geçimini sağlamak için aynı anda iki farklı işte çalışan milyonlarca kişiyi ilgilendiren önemli bir gelişme yaşandı. Kamu Denetçiliği Kurumu'nun (KDK) verdiği tavsiye kararının ardından Türkiye İş Kurumu (İŞKUR), iki işyerinde eş zamanlı çalışan sigortalıların işsizlik ödeneğinin nasıl hesaplanacağını değiştirmek için harekete geçti. İŞKUR, İşsizlik Ödeneği Genelgesi'nde değişiklik yapmak üzere resmi çalışma başlattı.

Şikâyet neydi?

Olay, iki ayrı işyerinde aynı dönemde çalışan bir işçinin başvurusuyla gündeme geldi. İşçi için her iki işyerinden elde ettiği prime esas kazançlar üzerinden SGK'ya prim bildirimi yapılmıştı. Ancak işsiz kaldığında ödeneği, iki kazancın toplamı yerine aritmetik ortalaması alınarak hesaplandı. Bu yöntem, işçinin eline geçen işsizlik maaşını ciddi şekilde düşürdü.

Vatandaş, ödeneğinin toplam kazancı üzerinden ve tavanı aşmamak kaydıyla yeniden hesaplanması için KDK'ya başvurdu. Sabah Gazetesi'nden Önder Yılmaz'ın aktardığına göre KDK'nın "düzeltin" kararı sonrasında İŞKUR işçiye hakkını verdi ve genel uygulamayı değiştirmek için de çalışmaya başladı.

KDK: Ortalama almak hakkaniyete aykırı

KDK, her biri üzerinden işsizlik sigortası primi ödenen kazançların toplamının, kanunda açıkça öngörülmeyen bir yöntemle ortalaması alınarak azaltılmasının, işsizlik nedeniyle ortaya çıkan gelir kaybının telafi düzeyini daha da düşürdüğünü tespit etti. Kurum, bu uygulamanın işsizlik sigortasının amacı, sosyal güvenlik hakkı ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşmadığını vurguladı.

Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca imzasıyla verilen kararda, başvuranın ödeneğinin son dört aylık dönemde aynı aylarda iki işyerinden bildirilen prime esas kazançların aylık toplamı esas alınarak yeniden hesaplanması istendi. Aynı aylara ait prim gün sayılarının ise mükerrer olarak toplanmaması gerektiği belirtildi. Hesaplamanın 4447 sayılı Kanun'un 50'nci maddesindeki sınırlar çerçevesinde yapılması ve varsa fark tutarının ödenmesi tavsiye edildi.

Yeni hesapta neler değişecek?

Yapılacak düzenlemeyle maaşlar, brüt asgari ücretin yüzde 80'i olan yasal tavan korunarak yeniden hesaplanacak. Yeni hesaplama sonucunda geçmişe dönük eksik ödendiği tespit edilen fark tutarları hak sahiplerine ödenecek. Böylece iki işte çalışıp işsiz kalan sigortalılar, ödedikleri primin karşılığını daha adil bir şekilde alabilecek.

İşsizlik maaşı almanın şartları

İşsizlik ödeneğine hak kazanmak için yalnızca işsiz kalmak yetmiyor. İş sözleşmesinin çalışanın kendi istek ve kusuru dışında sona ermiş olması gerekiyor. Ayrıca işten ayrılmadan önceki son 120 gün boyunca kesintisiz sigortalı çalışılmış ve son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olmalı.

Ne kadar ve ne kadar süre ödeniyor?

Günlük işsizlik ödeneği, işten ayrılmadan önceki son dört aylık prime esas kazancın günlük ortalamasının yüzde 40'ı olarak hesaplanıyor. Ancak aylık ödeme brüt asgari ücretin yüzde 80'ini geçemiyor; bu yüzden yüksek maaşlı çalışanların ödeneği belli bir noktadan sonra artmıyor.

Ödeme süresi son üç yıldaki prim gününe göre değişiyor. 600 gün primi olanlar 180 gün (6 ay), 900 gün primi olanlar 240 gün (8 ay), 1.080 gün primi olanlar ise 300 gün (10 ay) ödenek alabiliyor.

Fark ödemesi için ne yapmalı?

Genelgedeki değişiklik henüz tamamlanmadı. Geçmişte iki ayrı işyerinden aynı aylarda prim bildirimi yapıldığı hâlde işsizlik ödeneği ortalama üzerinden hesaplanan kişilerin, ödeme belgelerini ve SGK hizmet dökümlerini saklaması öneriliyor. Düzenleme yürürlüğe girdiğinde fark tutarının nasıl ödeneceğine ilişkin ayrıntıların İŞKUR tarafından duyurulması bekleniyor. Bu arada mağdur olduğunu düşünenler İŞKUR'a ya da KDK'ya yazılı başvuru yapabiliyor.

30 günlük süreyi kaçırmayın

İş sözleşmesi sona eren kişinin, fesih tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a şahsen ya da elektronik ortamda başvurması gerekiyor. 30 gün geçtikten sonra da başvuru yapılabiliyor; ancak geçerli bir mazeret yoksa geciken gün sayısı toplam ödeme süresinden düşülüyor. Bu nedenle 10 aylık hakkı olan bir çalışan, geç başvurduğunda bu sürenin tamamını alamayabiliyor.