Dijital Aboneliği Olanlar Dikkat! Ticaret Bakanlığı Kuralları Yeniliyor
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, abonelik sözleşmelerine ilişkin mevzuatın güncellenmesi için çalışma başlatıldığını açıkladı. Büyük sağlayıcılar incelemeye alındı; onaysız otomatik yenileme şikâyetleri dikkat çekiyor.
Telefon hattından internet paketine, dizi-film platformlarından müzik uygulamalarına kadar hayatımıza giren aboneliklerde yeni bir döneme hazırlanılıyor. Ticaret Bakanlığı, abonelik sözleşmelerini düzenleyen mevzuatı ihtiyaçlara göre güncellemek için çalışma başlattı. Bakanlık, farklı sektörlerde hizmet veren büyük ölçekli sağlayıcılar nezdinde saha incelemesi de yürütüyor.
Konuya ilişkin açıklama, milletvekillerinin dijital aboneliklerle ilgili verdiği soru önergesine yanıt veren Ticaret Bakanı Ömer Bolat'tan geldi. Bolat, tüm abonelik sözleşmelerinin şu an 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 52. maddesi ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği çerçevesinde düzenlendiğini hatırlattı.
Bakan Bolat: İnceleme ve rapor çalışması sürüyor
Bakan Bolat, yanıtında mevzuatın güncellenmesine yönelik çalışmaların başladığını belirterek, 6502 sayılı Kanun kapsamındaki tüm sektörlerde faaliyet gösteren büyük sağlayıcılar hakkında araştırma ve incelemelerin devam ettiğini ifade etti. Bolat ayrıca bu alanda tespit edilen diğer sorunları da içine alacak bir rapor hazırlandığını aktardı. Yani yeni düzenleme, sahadan toplanan şikâyet ve tespitlere göre şekillenecek.
Şikâyetler hangi alanlarda yoğunlaşıyor?
Bakanlığın paylaştığı verilere göre 2025 ve 2026 yıllarında yalnızca dijital aboneliklerle ilgili olarak Bakanlığa toplam 1.459 tüketici başvurusu ulaştı. Genel abonelik işlemleri arasında ise en fazla şikâyet elektronik haberleşme, yani telefon ve internet hizmetlerinde toplandı.
Tüketicilerin en çok canını sıkan konulardan biri de otomatik yenileme. 2023-2026 yıllarını kapsayan son üç yıllık dönemde, aboneliği kendiliğinden yenilendiği için şikâyette bulunan tüketici sayısı 282 olarak kayıtlara geçti. Pek çok kullanıcı, ücretsiz deneme süresinin bitiminde ya da yıllık paketin sonunda haberi olmadan yeniden ücretlendirildiğini belirtiyor.
Onaysız yenilemeye milyonluk ceza verilmişti
Bakanlık bu konuda daha önce de sert adımlar attı. Bolat'ın verdiği bilgiye göre, 9 bin 669 tüketicinin yıllık ve sezonluk aboneliği, tüketicilerin talebi ve onayı alınmadan yenilendiği için bir sağlayıcıya 2022 yılında 5 milyon 946 bin 435 lira idari para cezası uygulandı. Bu ceza, onaysız yenilemenin mevcut kurallara göre de yasak olduğunu gösteriyor.
Mevcut kurallara göre haklarınız neler?
Yürürlükteki düzenlemeler, aboneliği sona erdirmek isteyen tüketiciye önemli haklar tanıyor. Sağlayıcılar, aboneliğin hangi yolla kurulduysa aynı yolla, ayrıca yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısıyla iptal edilebilmesine imkân tanımak zorunda. Fesih bildiriminde bulunan tüketiciden ek bir belge ya da gerekçe istenemiyor ve fesih talebinin sağlayıcıya ulaşmasıyla süreç işlemeye başlıyor.
Uzmanlar, abonelik başlatırken sözleşme koşullarını, deneme süresinin ne zaman bittiğini ve yenileme tarihini mutlaka not etmeyi öneriyor. Kartınızdan beklemediğiniz bir abonelik ücreti çekildiyse önce sağlayıcıya yazılı başvuru yapmak, sonuç alınamazsa Tüketici Hakem Heyeti'ne ya da e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi'ne (TÜBİS) başvurmak mümkün.
Abonelik iptalinde nelere dikkat edilmeli?
İptal talebini mutlaka kayıt altına almak gerekiyor. Telefonla yapılan başvurularda görüşme numarasını, internet üzerinden yapılan işlemlerde ise onay e-postasını ya da ekran görüntüsünü saklamak, olası bir anlaşmazlıkta tüketicinin elini güçlendiriyor. Kredi kartı ekstrelerini her ay kontrol etmek de fark edilmeden devam eden abonelikleri yakalamanın en kolay yolu olarak öne çıkıyor. Özellikle çocukların kullandığı tablet ve telefonlardaki uygulama içi abonelikler, aile bütçesinde beklenmedik kalemlerin oluşmasına yol açabiliyor; bu nedenle mağaza hesaplarındaki abonelik listesinin düzenli aralıklarla gözden geçirilmesi tavsiye ediliyor.
Yeni düzenleme neler getirebilir?
Bakanlık henüz yeni düzenlemenin maddelerini açıklamadı. Ancak şikâyetlerin yoğunlaştığı başlıklar dikkate alındığında, otomatik yenileme öncesi bilgilendirme, kolay iptal ve dijital platformlardaki sözleşme şeffaflığı gibi konuların öncelikli olarak ele alınması bekleniyor. Hazırlanan raporun tamamlanmasının ardından taslak düzenlemenin kamuoyuyla paylaşılması öngörülüyor. Milyonlarca aboneyi ilgilendiren değişikliklerin ayrıntıları netleştikçe tüketicilerin haklarında da yeni bir sayfa açılacak.
