Daha Yüksek Emekli Maaşı Almanın 5 Yolu! SSK ve Bağ-Kur'lular Dikkat

SSK ya da Bağ-Kur'lu olarak yıllarca prim ödeyen milyonlarca çalışanın ortak hayali, emekli olduğunda geçimini rahatça sağlayabileceği bir aylık almak. Ancak emeklilik dilekçesini verdikten sonra pek çok kişi beklediğinden düşük bir rakamla karşılaşıyor. Uzmanlar bunun nedenini emekli aylığının nasıl hesaplandığının bilinmemesine bağlıyor. Peki daha yüksek emekli maaşı almak mümkün mü? İşte dikkat edilmesi gereken 5 önemli nokta.

Emekli aylığı 3 farklı döneme göre hesaplanıyor

Sosyal güvenlik mevzuatında yıllar içinde yapılan değişiklikler nedeniyle emekli aylıkları tek bir formülle değil, üç ayrı döneme göre hesaplanıyor: 9 Eylül 1999 öncesi, 9 Eylül 1999 ile 1 Ekim 2008 arası ve 1 Ekim 2008 sonrası. Her dönemde aylık bağlama oranı (ABO) farklı uygulandığı için hangi yıllarda ne kadar prim ödendiği sonucu doğrudan etkiliyor.

1999 öncesinde 25 yıllık sigortalılık (9.000 gün) için aylık bağlama oranı yüzde 70'ler civarındaydı. 1999-2008 döneminde bu oran 25 yıl için yüzde 60'lar seviyesine çekildi; bu dönemde ilk 10 yıl için yüzde 35, sonraki her yıl için yüzde 2 ve 25 yıldan sonraki her yıl için yüzde 1,5 ekleniyor. Ekim 2008 sonrasında ise sosyal güvenlik kurumları tek çatı altında toplandı ve 25 yıl için oran yüzde 50'ler düzeyine indi. Yani 2008 sonrası çalışılan yıllar, aylığa daha az katkı sağlıyor.

Uzun çalışmak mı, yüksek prim mi?

Çalışanların en çok merak ettiği sorulardan biri bu. Cevap net: Emekli aylığını belirleyen en önemli unsur, prim gün sayısından çok SGK'ya bildirilen kazanç tutarı. Yani çok uzun süre sigortalı olan ama düşük kazançtan prim ödenen bir kişi, daha kısa süre çalışıp yüksek kazanç üzerinden prim ödenen birinden daha düşük aylık alabiliyor.

1. Prime esas kazancınızı kontrol edin

Emekli maaşını en çok etkileyen kalem, işveren tarafından SGK'ya bildirilen prime esas kazanç. Bordrodaki brüt maaş ne kadar yüksekse emekli aylığı da o kadar yüksek oluyor. Bazı iş yerleri gerçekte daha yüksek ücret ödese de çalışanı asgari ücretten bildirebiliyor. Bu durum bugünkü maaşı etkilemese de emeklilikte ciddi kayba yol açıyor. Çalışanların e-Devlet'teki "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" ekranından bildirilen kazancı düzenli olarak kontrol etmesi öneriliyor.

2. Bağ-Kur'luysanız primi yüksek kazançtan ödeyin

SSK'lıların primini işveren öderken, Bağ-Kur'lular primlerini kendileri yatırıyor ve çoğu zaman en alt sınır olan asgari ücret seviyesinden ödeme yapıyor. Bu da Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarının düşük kalmasının temel nedenlerinden biri. Daha yüksek emekli aylığı hedefleyen esnafın, gücü yettiği ölçüde primini daha yüksek kazanç üzerinden, mümkünse tavandan ödemesi gerekiyor.

3. Farklı statülerdeki hizmetlerinizi birleştirin

Hem SSK'lı hem Bağ-Kur'lu olarak çalışmış kişilerin bu süreleri hizmet birleştirmesiyle tek dosyada değerlendiriliyor. Kayıp yaşamamak için tüm hizmetlerin eksiksiz görünmesi, askerlik ya da doğum borçlanması gibi imkânların da değerlendirilmesi, hem emeklilik tarihini öne çekiyor hem de prim gününü artırarak aylık bağlama oranını yükseltiyor.

4. Son 7 yılda hangi statüde olduğunuz önemli

Emekliliğin hangi statüden yapılacağını son 7 yıllık sigortalılık süresi belirliyor. Bu sürenin fazla olan kısmı, yani en az 3,5 yılı hangi statüde geçmişse emeklilik o statüden gerçekleşiyor. SSK şartları prim günü bakımından daha avantajlı olduğu için, son yıllarda SSK'lı çalışmak hem daha erken emekli olmayı hem de çoğu durumda daha yüksek bildirilen kazançla daha iyi bir aylığı mümkün kılabiliyor.

5. Dilekçe tarihini iyi hesaplayın

Emeklilik dilekçesinin verildiği tarih de aylığı etkileyen unsurlar arasında. Aylık hesabında geçmiş yıllara ait kazançlar her yılın enflasyon ve büyüme oranlarıyla güncelleniyor. Bu nedenle dilekçe tarihi, hesapta hangi yılın güncelleme katsayısının kullanılacağını ve ilk zamdan ne zaman yararlanılacağını belirleyebiliyor. Uzmanlar, özellikle yıl sonuna yakın emekli olmayı planlayanların dilekçe vermeden önce SGK'dan ya da bir sosyal güvenlik uzmanından hesap yaptırmasını tavsiye ediyor.