1999-2008 Girişlilere Kademeli Emeklilik Teklifi! Esnafa 7.200 Gün Formülü Meclis'te

EYT düzenlemesinin dışında kalan ve 1999 sonrasında sigortalı olan milyonlarca çalışanın gözü yeniden Meclis'te. Kademeli emeklilik talebi, hem yeni bir kanun teklifiyle hem de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda yapılan bir görüşmeyle gündemin ilk sıralarına yerleşti. Ancak şimdiden belirtmek gerekiyor: Düzenlemenin Meclis'ten geçtiğine ya da yürürlüğe girdiğine dair resmi bir karar bulunmuyor.

Yeni teklif: 8 Eylül 1999 - 16 Nisan 2008 arası

Son gelişme CHP Karabük Milletvekili ve Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Cevdet Akay'dan geldi. Akay, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nda değişiklik öngören bir kanun teklifini TBMM Başkanlığı'na sundu. Teklifte, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında sigorta girişi bulunan vatandaşlara kademeli emeklilik hakkı tanınması öngörülüyor. Böylece EYT'den yararlanamayan çalışanların emeklilik sürecindeki mağduriyetinin giderilmesi amaçlanıyor.

TBMM'ye daha önce sunulan farklı tekliflerde ise 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta girişi olanların sisteme dahil edilmesi hedefleniyordu. Tarih aralıklarındaki bu küçük farklar, tekliflerin hangisinin kabul göreceğine bağlı olarak kapsamın da değişebileceğini gösteriyor.

Esnaf ve memura 7.200 gün önerisi

Teklifin en dikkat çeken maddelerinden biri, esnaf (Bağ-Kur) ve memurların emeklilik için gereken prim gün sayısının 9 binden 7 bin 200'e indirilmesi. SSK'lılar için 7 bin 200 gün yeterli olurken, Bağ-Kur'lular ve memurlar için 9 bin gün şartı uzun süredir eşitsizlik olarak eleştiriliyor. Düzenlemenin hayata geçmesi hâlinde hem emekliliğe ulaşma süresinin kısalması hem de çalışanların prim yükünün azalması amaçlanıyor.

Akay, 1999 sonrası sigortalılar arasında büyük prim günü farklılıkları bulunduğunu, bunun sosyal güvenlik sistemindeki ölçülülük ve adalet ilkeleriyle bağdaşmadığını savundu. Akay ayrıca 1 Mayıs 2008 sonrasında işe başlayan memur ve esnaflar için prim şartının 9 bin güne çıkarılmasının yeni bir eşitsizlik yarattığını vurguladı.

EMADDER Bakanlıkta

Kademeli emeklilik talebini uzun süredir gündemde tutan Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) yönetimi de Ankara'da temaslarda bulundu. Dernek heyeti, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile görüştü. Görüşmenin ardından yapılan bilgilendirmede, kademeli emekliliğe ilişkin taleplerin ve beklentilerin Bakanlık yetkililerine iletildiği belirtildi. Siyasi partilerden gelen destek açıklamaları da talebin kamuoyundaki karşılığını güçlendiriyor.

Kademeli emeklilik nedir?

Kademeli emeklilik, 1999'da yapılan reformla birlikte yükseltilen emeklilik yaşı ve prim şartlarının, sigorta giriş tarihine göre basamaklı şekilde uygulanması anlamına geliyor. Mevcut sistemde 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanlar için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı bulunuyor; 2008 sonrası girişliler için ise yaş sınırı kademeli olarak 65'e kadar yükseliyor. Talep edilen düzenlemeyle, sigorta girişi 1999'a yakın olanların daha erken, 2008'e yakın olanların ise biraz daha geç emekli olabileceği ara basamaklar oluşturulması isteniyor.

Kimler yakından takip etmeli?

1999-2008 döneminde ilk kez sigortalı olan, EYT'den yararlanamayan ve yaş şartını beklemek zorunda kalan çalışanlar düzenlemenin muhatabı. Özellikle prim gününü ve sigortalılık süresini doldurmuş ancak yaşı tutmayan kişiler, olası bir düzenlemeden en çok etkilenecek grup olarak görülüyor. Bu kişilerin e-Devlet'ten SGK hizmet dökümlerini kontrol ederek ilk işe giriş tarihlerini ve toplam prim günlerini netleştirmesi öneriliyor.

Ne zaman yasalaşır?

Kanun tekliflerinin yasalaşması için önce ilgili komisyonda görüşülüp kabul edilmesi, ardından Genel Kurul'dan geçmesi gerekiyor. Muhalefet milletvekilleri tarafından verilen tekliflerin hükümet desteği olmadan yasalaşma ihtimali düşük görülüyor. Hükümet cephesinden ise şu ana kadar kademeli emekliliğe yönelik bir takvim açıklanmadı. Gözler, önümüzdeki dönemde Meclis'te ele alınabilecek tekliflere ve Bakanlıktan gelecek resmi açıklamalara çevrilmiş durumda.